فروغ فرخزاد در پانزدهم ديماه 1313 پاي به جهان شگفت انگيز ما نهاد ، جهاني كه آنرا با شعر هاي او نيك.تر ميشناسيم .

دوران كودكي اش در خانواده اي متوسط و معمولي گذشت . در دبيرستان خسرو خاور تا كلاس سوم درس خواند. خانم يزدي يكي از همكلاسي هاي فروغ ميگويد :

" زنگهاي انشاء براي فروغ بدترين ساعات درس بود . هميشه ميگفت : من از انشاء متنفرم . براي اينكه خيلي خوب انشاء مينوشت و معلم انشاء هميشه او را توبيخ ميكرد و ميگفت : فروغ ، تو اينها را از كتابها ميدزدي ....! "

بعد از پايان كلاس سوم به هنرستان بانوان رفت و در آنجا خياطي و نقاشي را فراگرفت .خيلي خوب خياطي ميكرد . هميشه ميگفت : " وقتي از خياطي برميگردم ، بهتر ميتوانم شعر بگويم "

خانم بهجت صدر كه تا آخرين روز هاي زندگي فروغ ، يكي از نزديكترين دوستان او بود ، در هنرستان معلم نقاشي اش بود.

فروغ مدتي نيز نزد " پتگر " نقاش معروف ، فنون نقاشي را آموخت .

خيلي زود ازدواج كرد و خيلي زود از همسرش جدا شد . از ازدواج خود پسري بنام " كاميار " داشت كه او را از ديدن مادرش محروم كرده بودند .فروغ سخت نگران داوري تنها پسرش در مورد او بود . هميشه ميگفت : " كامي يكروز بزرگ ميشود و مرا آنگونه كه هستم ميشناسد ، نه آنگونه كه به او تلقين ميكنند ..." و شايد مرگ زود هنگامش ، پسرش را وادار كرد كه در داوري عادلانه و مستقل خود در مورد مادرش شتاب كند .

سيزده چهارده ساله بود كه شعر گفتن را آغاز كرد . خود در مصاحبه اي گفته است : " وقتي سيزده چهارده ساله بودم ، خيلي غزل ميساختم و هيچوقت آنها را چاپ نكردم . وقتي به غرلهايم نگاه ميكردم ، با خود ميگفتم : خوب ، خانم ، كمپلكس غزلسرايي تو را هم گرفت "

هفده ساله بود كه اولين مجموعه ي شعرش را با نام " اسير " به چاپ رساند ( سال 1331 ) و بيست و يك ساله بود كه مجموعه ي شعر " ديوار " چاپ شد . اين دو مجموعه گروهي كوته بين را عليه فروغ شورانيد . ناسزا ها به او دادند كه شايسته ي خودشان بود ... اتهام ها به او بستند كه نشانه ي گناه خودشان بود ...

بيست و دو سال بيشتر نداشت كه سومين مجموعه ي شعر خود را با نام " عصيان " به چاپ رساند . اكنون پاي در راهي گذاشته بود كه بازگشتي نداشت ...

كمتر كسي چون او ، با آنهمه فروتني ، علاوه بر تحمل حملات بي رحمانه ي ديگران ، تازيانه ي انتقاد بر خود زده است .

خودش در مصاحبه اي گفت : " من سي ساله ام و سي سالگي براي زن سن كمال است ، اما محتواي شعر من سي ساله نيست ، جوانتر است . اين بزرگترين عيب من است . بايد با آگاهي و شعور زندگي كرد . من مغشوش بودم . تربيت فكري از روي يك اصول صحيح نداشتم .همينطور پراكنده خوانده ام و تكه تكه زندگي كرده ام ، و نتيجه اش اين است كه دير بيدار شده ام ....."

در سال 1338 براي نخستين بار به انگلستان رفت تا در اور تشكيلاتي تهيه ي فيلم بررسي و مطالعه كند .

در سال 1340 قسمت سوم فيلم زيباي " آب و گرما " را در گلستان فيلم تهيه كرد .

در سال 1341 به همراه سه تن ديگر به تبريز رفت و فيلم " اين خانه سياه است " را از زندگي جزاميها ساخت . خودش در مصاحبه اي گفته است :

" خوشحالم كه توانستم اعتماد جزامي ها را جلب كنم . با آنها خوب رفتا نكرده بودند . هر كس به ديدارشان رفته بود تنها عيبشان را ديده بود . اما من بخدا مينشستم سر سفره شان .دست به زخمهايشان ميزدم ، دست به پاهايشان ميزدم كه جزام انگشتهايش را خورده بود . وقتي از آنها خداحافظي ميكردم ، مرا دعا ميكردند . عده اي از آنها هنوز براي من نامه مينويسند و از من ميخواهند عريضه شان را به وزير بهداري بدهم .... مرا حامي خودشان ميدانند ..."

در همان سال 1341 فيلم مستندي براي موسسه ي كيهان ساخت كه تم اصلي آن اين مسئله بود كه يك روزنامه چطور تهيه ميشود .

در سال 1342 فيلنامه اي در مورد جايگاه زن ايراني نوشت .

در پاييز 1342 در نمايشنامه ي " شخصيت در جستجوي نويسنده " اثر " پير اندللو " به كارگرداني " پري صابري " بازي كرد .

در زمستان 1342 فيلم " اين خانه سياه است " جايزه بهترين فيلم مستند را در جشنواره ي " اوبر هاوزن " بدست آورد. خود فروغ در مورد اين جايزه ميگويد : " اين جازه برايم بي اهميت بود . من لذتي را كه بايد ميبردم از كار برده بودم . ممكن است يك عروسك هم بمن بدهند . عروسك چه معني دارد ؟ جايزه هم عروسك است ....."

واما ....

در زمستان۱343 چهارمين مجموعه ي شعر فروغ فرخزاد با نام " تولدي ديگر " چاپ شد و اين خود شاعر بود كه براستي ، ديگر بار تولد ميافت . تولدي ديگر ، حادثه اي فراموش نشدني بود در تاريخ شعر معاصر ايران . خود فروغ اين كتاب را بيشتر از باقي كتابهايش دوست ميداشت . خودش در اين باره ميگويد : " من هميشه به آخرين شعرم بيش از هر شعر ديگرم اعتقاد پيدا ميكنم ، دوره ي اين اعتقاد هم خيلي كوتاه است ، بعد زده ميشوم و همه چيز بنظرم ساده لوحانه مي آيد . من از كتاب تولدي ديگر ماه هاست جدا شده ام ، با اين وجود فكر ميكنم كه از آخرين جمله ي تولدي ديگر ميشود شروع كرد ..... "

و آخرين جمله ي كتاب "تولدي ديگر" اين بود :

من پري كوچك غمگيني را ميشناسم

كه در اقيانوسي مسكن دارد

و دلش را در يك ني لبك چوبين

مينوازد آرام ، آرام

پري كوچك غمگيني

كه شب از يك بوسه ميميرد

و سحرگاه از يك بوسه بدنيا خواهد آمد

فروغ ، زبان ايتاليايي و آلماني را بخوبي صحبت ميكرد و زبان فرانسوي را هم بقدر احتياج ميدانست . او كتاب " ژان مقدس " از " برنارد شاو " و سياحتنامه ي هنري ميلر در يونان به اسم " ستون سنگي ماروسي " را بفارسي ترجمه كرد .

در سال 1344 سازمان يونسكو فيلمي نيم ساعته در مورد زندگي فروغ ، بپاس شعر و هنر او كه اينك در سطح جهاني قرار گرفته بود تهيه كرد .

زندگي اش در شعر خلاصه ميشد . هركس ، شعري ميگفت گويي به او مربوط ميشد. كنكاش ميكرد و تمام شعر هايي را كه در مجلات و روزنامه ها چاپ ميشد ميخواند. به شاعران جوان بيشتر اهميت ميداد و هرگاه شاعر نامداري ، شعر ضعيفي ميگفت ، غمگين ميشد ، گويا كه خود خطايي كرده است .

فروغ خيلي زود از اين دنياي پر آشوب رخت بربست .

خواهرش ، " پوران فرخزاد " در مورد مرگ او ميگويد :

" من و فروغ گاهي در مورد مرگ حرف ميزديم و مادرم هر چند دقيقه يكبار با عتاب مادرانه اي صحبتمان را قطع ميكرد و انگار ميخواست با هزار دست ، فكر مرگ را از سرمان دور كند .

يكروز فروغ با لحن تمسخر آميزي گفت :

- خب مامان چرا ميترسي ؟ بالاخره همه مون يه روز ميميريم

يكدفعه چشمهاي مادر پر از اشك شد و به هق هق افتاد ....

آنروز من و فروغ تا مدتها به مادر و قلب ساده اش خنديديم ...

فروغ ميگفت : بهترين مرگ مرگ آني است ، من هميشه از خدا ميخواهم كه با مرگ آني و بدون درد از دنيا بروم .

باز مادر به او حمله ميكرد و .... و باز ما ميخنديديم ....

و يك روز ....

او به آرزويش رسيد .....

تصادف وحشتناكي بود وقتي خبر مرگ فروغ را شنيدم ، حس كردم ستاره ها از آسمان به زمين ريختند و تاريكي عجيبي تمام دنيا را فراگرفت . فرياد ميزدم و ميگريستم و به دنبال جسد فروغ ميدويدم . قبرستان مملو از سوك و غم بود ، چشم ها از اشك و گلو ها از ضجه انباشته بود ، اما فروغ ... آرام خفته بود .

چشمهاي درشت و غمگينش ، سرشار از آرامش عميق به رويم افتاده بود و در آن دستهاي هنرمند و پر شور ديگر احساسي وجود نداشت . فروغ رفته بود .... از پنجره اي گذشته و به نامعلومي رسيده بود . و ما ..... بر مرگ او ميگريستيم . افسوس .... افسوس كه من هنوز نميتوانم اين واقعه ي دردناك را باور كنم ."

فروغ در زمستان سال 1345 چشم از جهان فروبست .

خود او ميگويد :

مرگ من روزي فرا خواهد رسيد

در بهاري روشن از امواج نور

در زمستاني غبار آلود و دور

يا خزاني خالي از فرياد و شور

بعد ها نام مرا باران و باد

نرم ميشويند بر رخسار سنگ

فارغ از افسانه هاي نام وننگ